StewardInterim Artikelen
Toekomstgericht groeien zonder je waarden te verliezen
Veel ondernemers bouwen iets op waar ze trots op zijn. Een bedrijf met een cultuur, een team, een manier van werken die ergens voor staat. En dan komt de vraag: wat gebeurt er als ik er niet meer ben?
De klassieke opties zijn bekend. Verkopen aan een investeerder of private equity. Overdragen aan familie. Een management buyout. Maar elk van deze opties heeft één ding gemeen: het bedrijf wordt een transactie. En transacties hebben de neiging te veranderen wat met zoveel moeite is opgebouwd.Steward-ownership is een ander model. Het bedrijf blijft van zichzelf. Winst wordt niet uitgekeerd aan aandeelhouders, maar geherinvesteerd in de missie, de medewerkers en de klanten. De zeggenschap ligt bij mensen die het bedrijf echt kennen en er dagelijks in werken.Geen nieuw idee. Bedrijven als Bosch, Zeiss en Patagonia werken al decennia volgens dit principe. In Nederland kiezen steeds meer ondernemers voor deze weg — van de Efteling tot TBI. Zij wilden zeker weten dat hun bedrijf blijft zoals ze het bedoeld hadden, ook na hun vertrek.Wat maakt het interessant?
Continuïteit zonder compromis. Het bedrijf blijft doen wat het altijd deed, ook als jij er niet meer bent. Geen nieuwe eigenaar die de koers wijzigt of bezuinigt op wat jij juist hebt opgebouwd.
Aantrekkelijk voor mensen. Medewerkers willen werken bij organisaties die ergens voor staan. Een missie gedreven structuur trekt mensen aan die niet alleen voor het salaris komen.Winstgevendheid en waarden sluiten elkaar niet uit. Steward-owned bedrijven zijn vaak winstgevend, juist omdat ze langetermijndenken boven korte termijn rendement stellen.
De overheid verkent momenteel een wettelijke vorm -de rentmeesterschap BV- die steward-ownership in Nederland juridisch verankert. De beweging groeit.
Voor ondernemers die hebben opgebouwd wat ze echt willen behouden, is het de moeite waard te verkennen wat dit voor hun bedrijf kan betekenen.
Geschreven door Femke Brouwer-Hobbelen, (Interim) directeur met 25+ jaar ervaring bij verschillende organisaties.
Steward-ownership in de praktijk: waar een interim-directeur het verschil maakt.
Steward-ownership klinkt als een filosofisch concept. In de praktijk is het vooral een organisatievraagstuk.
Hoe zet je een missiegedreven structuur op zonder de dagelijkse operatie te verstoren? Hoe neem je een MT mee in een manier van denken over eigendom die fundamenteel anders is dan wat ze gewend zijn? En hoe zorg je dat de cultuur die je hebt opgebouwd ook na de overdracht intact blijft?
Dit zijn precies de vragen waar veel ondernemers op vastlopen. Ze begrijpen het concept, ze voelen dat het bij hen past, maar ze weten niet waar te beginnen. En de dagelijkse druk van het runnen van een bedrijf laat weinig ruimte voor fundamentele vragen over structuur en eigendom.Een ondernemer die ik sprak had al een notaris en advocaat ingeschakeld voor de juridische structuur. Maar zijn MT begreep niet wat steward-ownership betekende voor hun dagelijkse werk. Zijn medewerkers maakten zich zorgen over wat er zou veranderen. En hijzelf wist niet hoe hij de cultuur die hij had opgebouwd kon borgen in de nieuwe structuur. De juridische kant was geregeld. De organisatorische kant niet.Dat is precies waar een interim-directeur waardevol is - niet voor de juridische inrichting, maar voor alles wat daarna komt.Niet als adviseur op afstand, maar als iemand die naast je staat en meewerkt aan de oplossing.
Dat begint bij het verbinden van missie en strategie. Steward-ownership werkt alleen als de missie van het bedrijf helder is en zichtbaar is in de dagelijkse keuzes, niet als document in een la, maar als uitgangspunt voor elke beslissing.
Dan het meenemen van mensen. Een transitie naar steward-ownership vraagt draagvlak - bij het MT, bij medewerkers, soms bij externe partners. Dat vraagt om leiderschap dat luistert en verbindt.
En vervolgens het bouwen van een structuur die stand houdt. Een goede transitie is niet alleen juridisch geregeld. De organisatie moet er klaar voor zijn. Heldere rollen, werkende processen, een cultuur die op eigen benen staat.
Organisaties die dit goed doen, maken de overgang naar steward-ownership soepeler en met meer draagvlak. Ze voorkomen dat mensen afhaken of dat de organisatie vastloopt op vragen die eerder gesteld hadden moeten worden.
Steward-ownership is geen eindbestemming. Het is een manier van bouwen. Voor ondernemers die willen dat wat zij hebben opgebouwd, ook na hen blijft bestaan.
Geschreven door Femke Brouwer-Hobbelen, (Interim) directeur met 25+ jaar ervaring bij verschillende organisaties.